Skrzyżowanie w Łomnicy-Zdrój

Na skrzyżowaniu w pobliżu ujścia potoku Łomniczanka do Popradu od biegnącej wzdłuż Popradu drogi wojewódzkiej Stary Sącz – Muszyna – Krynica, odchodzi na północy-wschód lokalna droga do wsi Łomnica-Zdrój (około 6 km do centrum). Jest tu także przystanek autobusowy i zaraz obok przystanek kolejowy Łomnica-Zdrój na linii Nowy Sącz – Muszyna – Krynica. Na północ od skrzyżowania znajduje się ostatnie należące do Piwnicznej osiedle Majerz z kilkoma ciekawymi willami letniskowymi pamiętającymi czasy przedwojenne. Po drugiej stronie Popradu widoczne są zabudowania drogowego przejścia granicznego Mniszek nad Popradem, ujście potoku Hranične (już na terytorium Słowacji) i strzelista wieża kościoła w słowackim Mnišku. Od kilku lat jest tu budowany most nad Popradem, mający usprawnić połączenie z nową międzynarodową drogą prowadzącą z Mniszka do Starej Lubowli. Do tej pory droga do Mniszka od strony polskiej prowadzi przez Hanuszów w Piwnicznej lewym brzegiem Popradu i stromymi wschodnimi zboczami Karczmarskiej Góry (605 m n.p.m.), na których powstawały osuwiska, niszcząc drogę do granicy.
Linia kolejowa w dolinie Popradu prowadzi praktycznie przez cały Beskid Sądecki, z północnego-zachodu na południowy-wschód. Jest to historyczna linia kolejowa, mająca i dzisiaj dość duże znaczenie dla turystyki w tym regionie. Fragment tzw. linii tarnowsko-leluchowskiej od Nowego Sącza do Leluchowa (na granicy polsko-słowackiej) liczy 64 km długości.
Linia tarnowsko-leluchowska została wybudowana przez Austriaków w latach 1874–1876 jako strategiczne, przecinające Karpaty połączenie galicyjskiej linii Kraków – Tarnów – Przemyśl – Lwów z terytorium Węgier i centrum monarchii austro-węgierskiej. Od Starego Sącza aż do Leluchowa linię poprowadzono doliną Popradu, łącznie z jej przełomowym, meandrującym odcinkiem w rejonie Żegiestowa. Tam też, pomiędzy Żegiestowem a Andrzejówką, przebito tunel pod tzw. Tunelową Górą (561 m n.p.m.) w pobliżu zakola Popradu i tzw. Łopaty Polskiej. Ma on długości 511 m (obecnie jest siódmy, co do wielkości w Polsce). Budowała go austriacka firma budowlana zatrudniająca włoskich specjalistów z Triestu (kilku z nich osiadło potem w Andrzejówce i na miejscowym cmentarzu można odnaleźć ich groby). Tunel uroczyście otwarto 25 listopada 1874 r., lecz miało to charakter czysto symboliczny – przez następne dwa lata trwały prace wykończeniowe. Pierwszy pociąg przejechał tunelem dopiero w 1876 r. Tunel był dwukrotnie wysadzany i odbudowywany – najpierw przez wycofujące się Wojsko Polskie we wrześniu 1939 r. (Niemcy jednak szybko przywrócili go do użytku), potem przez Niemców w styczniu 1945 r. Po tym ostatnim, zniszczenia były znaczne (łącznie z uszkodzeniem górotworu) i powojenna odbudowa trwała aż 3 lata, kiedy to linia na odcinku sądeckim była nieprzejezdna.
W drugiej połowie XX w linia tarnowsko-leluchowska należała do bardziej ruchliwych w południowej Polsce. Był tu intensywny ruch zarówno towarowy (na Słowację i Węgry przez kolejowe przejście graniczne Muszyna – Leluchów – Orlov – Plavec, jak i pasażerski. To właśnie głównie pociągiem podróżowali kuracjusze i turyści z całej Polski do uzdrowisk w Piwnicznej, Żegiestowie, Muszynie, a także Krynicy (od czasu wybudowania odnogi tej linii na odcinku Muszyna – Krynica w 1911 r.). W XXI w. linia straciła nieco na znaczeniu. Część ruchu pasażerskiego przejęła komunikacja autobusowa, a i ruch towarowy za granicę wyraźnie zmalał. Jednak dalej przejazd tą wyjątkowo malowniczą, śródgórską linią kolejową jest dużą atrakcją turystyczną Beskidu Sądeckiego. Ważniejsze stacje i przystanki kolejowe w dolinie Popradu to m.in.: Nowy Sącz, Stary Sącz, Barcice, Rytro, Piwniczna-Zdrój, Łomnica-Zdrój, Wierchomla Wielka, Żegiestów Zdrój, Andrzejówka, Muszyna Zdrój i Leluchów.

Miejsce znajduje się na szlakach

Pobierz aplikację

Geoportal