Miejsca

Brzezie

49°59'01"N 20°13'55"E
283 m n. p. m.
Brzezie położone jest na wysuniętym w Dolinę Wisły garbie (285 m n.p.m.), górującym także nad doliną Raby, tuż obok międzynarodowej drogi E 40, oddzielającej Brzezie od Grodkowic. Pierwszymi właścicielami Brzezia, byli Lanckorońscy herbu Zadora. Tę historyczną siedzibę Lanckorońskich wraz z całym kluczem wiosek zakupili Żeleńscy w 1623 r., którzy podzielili się na dwie linie: łuczanowicko-grodkowicką i brzezińską. Kiedy doszło do połączenia majątków, główną siedzibą rodu stały się Grodkowice.
Najbardziej okazałą budowlą Brzezia, widoczną z daleka dzięki wysokiej wieży (40 m) i położeniu na zboczu wzgórza jest kościół Przemienienia Pańskiego, zbudowany w 1924 r. wg projektu krakowskiego architekta Franciszka Mączyńskiego. Konstrukcja kościoła nawiązuje do rozwiązania wnętrza krakowskiego kościoła św. Krzyża, gdzie sklepienie palmowe wsparte jest na jednym centralnym filarze. Cennymi zabytkami kościoła są: posąg św. Jana Chrzciciela z XV w., cudowny obraz Przemienienia Pańskiego z XVI w. (dar Lanckorońskich) nieznanego włoskiego artysty umieszczony w ołtarzu głównym, przyciągający od dawna rzesze pielgrzymów oraz portret króla Jana III Sobieskiego.
Obok kościoła znajduje się Mauzoleum rodziny Żeleńskich – klasycystyczny grobowiec z 1903 r., projektu Władysława Ekielskiego. Na wschód od centrum wsi, w pobliżu kościoła wznosi się zespół budynków dawnego folwarku, otoczony zabytkowym parkiem. Warto podejść na kopiec mogilny kalwiński (punkt widokowy), wg tradycji Żeleńskich kopiec jest mogiłą ich przodków z XVII w. Z jego szczytu roztacza się widok na Puszczę Niepołomicką. Przed budynkiem dawnej szkoły, dzisiaj poczty, wznosi się obelisk ku czci Marszałka Józefa Piłsudskiego. Przy skrzyżowaniu ulic: Floriana, Jana Pawła II i ul. Stromej stoi kapliczka św. Floriana z 1880 r. Na cmentarzu parafialnym jest wydzielona kwatera – cmentarz nr 332 z I wojny światowej.

Miejsce znajduje się na szlakach